ENTZIKLOPEDIA

ENTZIKLOPEDIA

Iruzkinak

43 Iruzkin "ENTZIKLOPEDIA"

Ordenatu:   Berriena | Zaharrena | Gehien bozkatutakoa
Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

ANDREU BUENAFUENTE
Andreu Buenafuente Moreno (Reus, Tarragona, 1965eko urtarrilaren 24a) kataluniar umorista, aurkezle eta ekoizlea da, La Sexta kateko akziodunetako bat den El Terrat ikus-entzunezko ekoiztetxearen sortzailea ere bada. Kate honetan Buenafuentek hainbat telebista formatu ezberdineko saioak sortu izan ditu. 2016tik movistar kanalean jarduten du, aurkezlea den Late Motiv telebistako programan.

Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

KIKE AMONARRIZ
Enrike “Kike” Amonarriz Gorria (Tolosa, Gipuzkoa, 1961eko irailaren 30a) Euskal Filologian lizentziatutako soziolinguista, umorista eta telebista-aurkezlea da. Zeruko Argia aldizkarian hasi zen umorezko artikuluak idazten. Denok dakigun Mihiluze telebista programako aurkezleaz gain, Tolosako udaleko euskarako teknikaria eta SIADECO elkarteko soziolinguista izan da.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Léopold Pierre Paul Eyharts (Biarritz, Lapurdi, 1957ko apirilaren 28a)

Europar Agentzia Espazialeko (ESA) astronauta da, Euskal Herrian lehena.

Biarritzen jaio eta gaztetandik Arrangoitzen bizi izan da. Ingeniaritza ikasketak Frantziako Aire Armadaren Akademian amaitu zituen 1979an, Salon-de-Provencen. 1998ko urtarrilaren 29an Soyuz TM-27, STS-122 espazio-misioan parte hartu zuen.

Hainbat sari eta ohore lortu ditu: Frantziako Légion d’honneur, Frantziako Ordre National du Mérite, Frantziako Médaille d’Outre Mer, Errusiako Laguntasunaren eta Ausardiaren domina.
Biarriztar ezagunen zerrendan ageri da.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Paradigma Egoera jakin batean jarraitu beharreko modelo, patroi edo adibideari deritzo. Horrela, teoria geozentrikoa unibertsoari buruzko paradigma bat da eta marxismoa historia ulertzeko paradigma bat dela esan daiteke. Zentzu zabaleko hitza dugu eta bereziki, zientzia arloan erabiltzen da, zenbait arazo ebazteko teoria multzoa ere baita. Beraz, ikus dezakegu esanahi bat baino gehiago dituela paradigma hitzak, baina esanahi orokor bat eman beharko bagenio, ondorengoa izango litzateke: eguneroko bizitzan “adibide” baten sinonimotzat edo jarraitzeko modelo duintzat hartzen den erreferentzia egiteko erabiltzen da. Aurrekoari jarraituz, zientziak, beste ikuspuntu praktikoago batetik erabiltzen du paradigma, ikerketa bide berriko aurkikundera bideratua. Arazoen erabakiari laguntzen dioten datuetako… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
BATX-1
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Determinismoa
Gertaera, ekintza eta erabaki guztiak kausaltasun-printzipioaz eragindakoak direla baieztatzen duen teoria da. Horrela, dena kausa-efektu kate batez gertatzen da, erabakimen askea eta zoria ukatuz. Teoria honen arabera mundua erabat arrazoizkoa da, egoera jakin baten ulermen osoak bideratzen duelako etorkizunaren ezagupen ziurra.

Etimologia: De- goitik beherako norabidea adierazteko
-terminare- mugatzea
-ismo doktrina bezala itzuli ahal da
Eratorbidea: Latina

Naroa Badiola Eizagirre
Egilea
Naroa Badiola Eizagirre
Joxe Mari Agirretxe, Lasarten jaio zen, Gipuzkoan, 1964ko maiatzaren 1ean. 1987an Takolo, Pirrutx eta Porrotx taldeko Porrotx pailazoa izan ondoren, gaur egun Pirritx, Porrotx eta Marimotots taldeko Porrotx pailazoa izatera heldu da. Porrotx izenez ezagutzen dugun gizon hori, pailazoa izateaz gain, Katxiporreta izeneko kooperatiba bateko kide ere bada. Orain dela 25 urte baino gehiago hasi zen Euskal Herriko umeak kultura aldetik hezten, beti ere Euskera ahaztu gabe. Joxe Marik mundua kolorez beteta dagoela esaten die umeei. Kolore bakoitzak bere esanahia duela dio, eta mundua milaka kolorez beteta dagoenez, sentimentu desberdinak ditugula izakiok. Nola ez, Porrotxentzat sentimendu guzti hauek askatasuna adierazten… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
BATX-1
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Maialen Lujanbio Zugasti (Hernani, Gipuzkoa, 1976ko azaroaren 26a) bertsolaria da. Arte Ederretan lizentziaduna da. 2009tik 2013 arte bertsolarien txapeldun nagusia izan zen, eta berriro ere irabazi zuen 2017ko Bertsolari Txapelketa Nagusia. Gai aniztasuna lantzen duen bertsolaritzat hartzen da, askotan ezkutuan egon diren gaiak oholtzara ekarriz, eta emozionatzeko gaitasun handia du.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Tapputi-Belatekalim
Munduko lehenengo kimikaria, k.a. 1200 urtekoa.
Ez dakigu hainbeste berari buruz, baina bere izena zein lurrinak egiteko bere lan-xehetasun lurrezko taulatxo kuneiforme batean grabatuta geratu ziren. Babilonian garrantzi handia izan zuen.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Dolores Ibarruri Gomez “Pasionaria”
(Gallarta, Abanto-Zierbena, 1895eko abenduaren 9a – Madril, 1989ko azaroaren 12a).
Bizkaitar politikari komunista nabarmena izan zen. Euskal Herrian sortutako politikari handienetakoa eta mugimendu komunistako emakumerik ezagunenetakoa izan da.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Harkaitz Canoren nobela berria, ‘Fakirraren ahotsa’ Jakin-min handia dago liburuarengan, jendeak bai baitaki Imanol Larzabali buruzko liburua dela, nola edo hala. Horrelakoetan, segituan pizten den galdera da: zenbateraino da fikzio, zenbateraino da kronika nolabaitekoa? Eleberria astelehen honetan, azaroak 26, aurkeztu da hedabideei, baina Harkaitz Cano Donostiako Lugaritz kultur etxetik pasatu zen ostegunean, Literaktum jaialdiko ekitaldi baterako, eta galdera horri erantzun garbia eman zion: «Asko aldendu naiz errealitatetik. Hau ez da kronika bat, eta sakrilegioa egin dut. Kronika amaitzen den tokian sakrilegioa hasten da. Gainera, nik ez daukat gaitasunik Imanolen inguruko errealitatearen hondoraino ailegatzeko, eta nire flotadorea fikzioa da. Askotan eman… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
HARKAITZ CANO Lasarten jaio zen 1975ean. Donostian burutu zituen zuzenbide ikasketak, baina idaztea izan du beti ogibide. Beti oporretan ipuin bilduma (2015) da argitaratu duen fikziozko azken literatur lana. Beluna jazz (1996) eta Pasaia blues (1999) eleberriak, Belarraren ahoa (2004) ukronia, Neguko zirkua (2005) ipuin bilduma eta irailaren 11ko erasoen aurretiko New Yorkeko bere egonaldian mamitutako Piano gainean gosaltzen (2000) kronika ere argitaratu ditu, besteak beste. Hiri horrekiko bere harremanaren fruitu izan zen, halaber, Norbait dabil sute-eskaileran (2001) poema bilduma. Hamar urte beranduago heldu zen gaztelaniaz idatzitako poema liburu bat: Compro oro (2011). Telebista eta komiki gidoilari gisa aritua da,… Gehiago irakurri »
Izar Alkorta
Egilea
Izar Alkorta
BERNARDO BERTOLUCCI zinemagile italiarra (Parma, 1941) hil da 77 urterekin. Gidoilari eta zuzendari, 1970eko hamarkadan egin zituen filmek egin zuten ezagun (Il Conformista, Last tango in Paris, Novecento), eta arrakasta komertzial handia eskuratu zuen 1987an zuzendutako The Last Emperor, Txinako azken enperadorearen biografia lanarekin. Film horrekin bederatzi Oscar sari irabazi zituen 1988an. Oso gaztetatik izan zuen interesa mundu honetan. Pier Paolo Pasolini zinemagilea esagutu zuen, Bertolucci gaztearengan eragin handia izango zuena.Hain zuzen ere, bere lehenengo lana Pasolinirekin egin zuen.Zinemagileak gai polemikoak jorratzen zituen bere filmetan, hala nola, Prima della Revoluzionen bere bizitza burgesaz nekatuta dagoen gizonezko baten istorioa kontatu zuen… Gehiago irakurri »
Irune Ugarte Arakistain
Egilea
Irune Ugarte Arakistain
IMANOL LARZABAL Imanol Larzabal Goñi (Donostia, 1947ko azaroaren 11- Orihuela, Alacant, 2004ko ekainaren 25a) euskal abeslaria izan zen. Hamazazpi urterekin delineatzaile ikasketak amaitu zituen. Hamazortzirekin Argia taldean sartu zen. Talde hartan sartu eta berehala Xabier Larrea taldekidearekin hasi zen abesten eta euskal kantu zaharrak biltzeari ekin zioten. Ordurako ETAko kideak ziren bata zein bestea, eta 1968an atxilotu eta kartzelan sartu zituzten. Sei hilabete geroago askatu egin zituzten. Bere lehen diskoa 1969an argitaratu zen Michel Etchegarai deiturikoa. 1971n ihes egin zuen Ipar Euskal Herrira (Ziburu). Gero, 1977ko amnistiaren ondoren, Hego Euskal Herrira itzuli zen. Euskal poeta askoren olerkiak abestu zituen, Koldo… Gehiago irakurri »
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
MIREN AGUR MEABE Miren Agur Meabe Lekeition jaio zen 1962an. Maistra ikasketak egin zituen Derioko Irakasle Eskolan (1983), eta Kirikiñoko ikastolan bederatzi urtez lan egin ondoren, Giltza-Edebé argitaletxeko Euskal Herriko zuzendaritza hartu zuen 1992an, editore lanetan aritzeko. Idazle gisa, arlo bitan da ezaguna: poesian eta haur eta gazte literaturan. Landu ditu beste genero batzuk ere: ipuingintza, adibidez. Ondoren, poesiaren uretan murgildu zen Meabe, eta Lasarte-Oriako Udalaren Saria irabazi zuen (1991), gerora askoz ezagunagoa izango zen Oi hondarrezko emaikaitz lanarekin. Peneloperen mitoaren inguruko poema bilduma da, ezezaguna bere lehen argitalpenean, bigarrena Idatz & Mintz Labayru Ikastegiko aldizkariak argitaratu zuen, gehigarri gisa… Gehiago irakurri »
B. Azkue
Egilea
B. Azkue
SANTI BROUARD Santi Brouard Perez, Lekeition jaio zen 1919an. Madikua eta politikaria izan zen. Medikuntza ikasi zuen Valladoliden eta ikasketak amaitu ondoren Bilbora joan zen pediatrian espezializatzeko. Santi, lehen ikastolen sortzaileetako bat ere izan zen. 1974an, poliziaren bala batek zauritutako ETAko militante bat sendatu ondoren erbesteratze bideari ekin zion. 1095ean beste ezkertiar batzuekin batera EHAS alderdi politikoa sortu zuten eta ondoren HASI alderdia sortu zen, Santi Brouard alderdi honetako presidente izan zen hil zuten arte. Franco hil ondoren, erbestetik bere herrira itzultzea erabaki zuen, eta heldu zenean ezker abertzaleko berrantolaketan parte hartu zuen eta baita bere mediku kontsultekin jarraitu ere.… Gehiago irakurri »
Laia Revuelta Bustingorri
Egilea
Laia Revuelta Bustingorri

NEURRI BAKARRA

Neurri bakarra, gaztelerazko “agravio comparativo” justiziaren alorreko termino bat da. Eskubide berdinak dituzten pertsonen artean tratu desberdina dagoenean erabiltzen da.
Neurri bakarra hobeto ulertzeko modu hoberena, gure bizitzako adibide bat aztertzea da: imaginatu dezagun lan berdin-berdinarengatik Maitanek 5 bat eta Amaiak 8 bat lortzen dutela, argi ikusten dugu tratu desberdina jaso dutela eta hori ez dela bidezkoa.

Taldea - Maila
BATX-1
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
KATIXA AGIRRE Gasteiz (Araba), 1981 Euskal idazlea da. Literaturaren, kazetaritzaren eta blogen arloetan dihardu. Ikus-entzunezko komunikazioan doktorea da, eta EHUn irakasle. Atzerriko hainbat unibertsitatetan ibili da ikerlari, baina egun Bilbon bizi da. 2007an argitaratu zuen bere lehen liburua, Sua falta zaigu, ipuinek edo istorio laburrek osatutakoa. Zutabegilea izan da Diario de Noticias de Alava, Deia, Aizu! eta Argia argitalpenetan kolaboratzen du. 2003an Ernestina de Champourcín poesia saria irabazi zuen, eta 2005ean Emakumeak Kontari ipuin-lehiaketa. 2007an Igartza Saria jaso zuen, hasiera hartan Etxetik irten gabe izenburua izatekoa zen ipuin-liburua idazteko; emaitza 2009ko otsailean argitaratu zuen, baina Habitat izenburuarekin. Horrez gain, umeentzako… Gehiago irakurri »
Naroa Badiola Eizagirre
Egilea
Naroa Badiola Eizagirre
ZER DA MAITEMINA? Maitemina emozio guztien nahasmendu lehergarria da. Pertsona bat maitemindurik ikusten dugunean kanpokoentzat pertsona horrek zoroa ematen du, ez du jaten ez lorik egiten, eta kapaz da hamar ordutan euripean egoteko leiho bati begira. Zoramenetik hurbil dago kanpoan dagoenarentzat, kanpotik begiratzen dionarentzat. Barruan dagoenarentzat, ordea, sentimendu kontrolaezina da. Bere senean daudenek inoiz baldin badute zoramen puntua, eskizofrenia moduko bat, maitemintze prozesuetan izaten da. MAITEMINA ETA MAITASUNA Maitasuna eta maitemina bereizi beharra dago. Maitemin-tzea une batez obsesioa bihurtu den zerbait da. Oso puntuala da, 18 hilabetez irauten duen pasioa, ustez. Pasioa, sukarra edo kalentura bezalakoa da, ezin da denbora… Gehiago irakurri »
Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

HARKAITZ CANO
Harkaitz Cano Jauregi (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1975eko abuztuaren 4a) euskal idazle eta itzultzailea da. Literaturan ez ezik, telebista eta irratiko gidoilari ere lan egiten du, hainbat egunkaritan kolaboratzeaz gain. 1993an, Susa aldizkarian ezagutzera emandako Lubaki Bandaren partaide izan zen eta ordutik idazle izateko erabakia hartu zuen.

Taldea - Maila
BATX-1
Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

JOHANNES GUTENBERG
Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (Mainz, Alemania, 1398 inguru – 1468ko otsailaren 3a) asmatzailea izan zen. Inprimaketaren teknologia landu zuen, eta tinta garatu. Europara inprimatzeko makina mugikorra ekarri eta garatu zuelako da ezaguna, aurretik tresna hori Txinan eta Korean erabili baitzen. Gutenbergen erronka Bibliaren kopia ugari aldi berean eta fraideek egiten zuten denbora erdian ekoiztea izan zen. Gainera, beharrezkoa zen kopia guztiek eskuz egindakoen itxura bera hartzea.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
NANOFOBIA Mugikorra eskura izan ez, eta antsietatea, estresa edo aldarte-gorabeherak sumatzea nomofobiaren sintoma izan daiteke. Zenbaitentzat, tresna bat baino zerbait gehiago da mugikorra, eta ez dezakete hura gabe etsi. Izutu egiten ditu mugikorrik gabe egoteak. Nomofobia dutela esaten da. Telefono mugikorrik gabe etxetik irteteak sortzen duen beldur irrazionala da. Ingelesezko esapide batetik dator termino hori (“no-mobile-phone phobia”), eta 2011n sortu zen. Ikerketa bat egin zuten Erresuma Batuan, zeinaren bidez jakin nahi zen zenbateko antsietatea sentitzen zuten telefono mugikorren erabiltzaile batzuek etxetik gailurik gabe irteten zirenean eta zenbateraino estutzen zituen bateria gabe geratzeko beldurrak edo estaldurarik edo saldorik gabe geratzekoak. Eta… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Josu Ceberio Uribe IRAKASLE ETA IKERTZAILEA

INFORMATIKAKO ETA ADIMEN ARTIFIZIALEKO SAILAEuskal Herriko Unibertsitateko Informatika lizentziaduna 2007an jaso zuen eta bi urte geroago, masterra egin zuen Informatika Zientzietako unibertsitate beretik. 2010 urteaz geroztik, Intelligent Systems Group-eko kide izan da. 2014an, Computer Science-n doktoregoa lortu zuen, Permutazioan oinarritutako Konbinazioen Konbinazioen Konbinazioen Arazoak konpontzeko Soluzioa, banaketa algoritmoak eta horien luzapenak kalkulatzeko.

Egungo jarduera:
2014tik Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da.

Bere ikerketa-interesak gai hauek estaltzen ditu:

Permutazioan oinarritutako konbinazio optimizazio arazoak
Banaketa algoritmoen estimazioa
Anitzeko objectivisation
Paisaia elemental deskonposizioa
Eboluzio algoritmoen parametroen sintesia
Parameterized Instance konplexutasuna

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Joseba Jaka Auzmendi (Zegama, Gipuzkoa, 1948 – Cádiz, Espainia, 1996) Euskal kulturaren eragilea eta enpresaburua izan zen. Gaztetandik liburuak saltzen ibili zen etxez etxe. 1973an lagun batzuekin elkartu eta Zabal liburu denda ireki zuten Baionan, Elkar argitaletxearekin bateratuz. Handik hiru urtera, Hego Euskal Herrira itzuli zenean, oraindik eta bultzada handiagoa eman zion euskal kulturari. Anaia eta kide batzuekin elkartuta, Bilintx liburu dendaren ateak ireki zituzten Donostiako Parte Zaharrean, eta Zabaltzen enpresa abian jarri zuten, liburu eta diskoak banatzeaz arduratzen dena. Joseba Jaka, Elkar argitaletxearen eragile eta kontseiluko kide izateaz gain, komertzializaziorako Euskal Kulturgintza enpresaren gerente aritu zen hil arte. Haren… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
BATX-1
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Euskalgintza Elkarlanean Fundazioa (egun elkar Fundazioa) Euskalgintza Elkarlanean deituriko Fundazioa euskararen eta euskal kulturaren sorkuntza, sustapena eta garapena modu eraginkorrean bultzatzeko sortzen da. Kulturgintza guztion eginkizuna dela sinetsiz, herrian eta gizartean diharduten gizon eta emakumeen zein talde eta elkarteen, hitz batean, herritar guztion eginkizun eta erantzukizuntzat jotzen dugu euskal kulturaren geroa, ez bakarrik Erakunde Publikoen ardura. Fundazioak, bere helburuak betetzeko euskal herritar guztion partaidetzabilatzen du, eta euskara eta euskal kultura sortu, garatu, zabaldu eta indartu egin nahi duten guztien lankidetza bultzatzea du helburu eta egitasmo. Euskal kultura adierarik zabalenean eta irekienean ulertzen du Fundazioak. Hau da, euskaldungoak historian eta tradizioan,… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
BATX-1
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Goiatz LabandibarOiartzunen (Gipuzkoa) jaioa, 1985ean. Igartza bekaren laguntzaz idatzi zuen Geltokiak edo helduta entzuteko abestiak narrazio bilduma (2013). Hala bazan… Klixk! literatur proiektua garatu zuen iaz Wroclawn (Polonia), Etxepare Euskal Institutuak eta Donostia 2016 Fundazioak lankidetzan antolatutako lehiaketa batean gailendu ondoren.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Igartza Saria
Jump to navigationJump to search
Igartza Saria Elkar argitaletxeak, Beasaingo udalak eta CAF enpresak urtero antolatzen duten literatur saria da. 35 urtetik beherako idazle gazteei zuzendua, parte-hartzaileek gehienez bi liburu izan ditzakete argitaratuak. Igartza Sariak ez ditu bukatutako liburuak saritzen, proiektuak baizik, irabazleak aurkeztutako proiektua gauzatzeko beka bat jasoko duelarik.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Fernando António Nogueira Pêssoa Poeta Lisboan jaio zen, Portugalen. Bere aita Pessoa bost urte zituela hil zen, eta familiak bere ama senar berria, kontsula bat, Durban, Hego Afrika, Pessoa ingeles eskolara joan zen bizitzera joan zen bizitzera. Hamahiru Pessoa Portugalera itzuli zen urte luzez bisitatu eta 1905ean betirako itzuli zen. Lisboako Unibertsitatean laburki ikasi zuen eta kritika, prosa eta poesia argitaratu zituen berehala itzultzaile komertzial gisa lanean. Bere bizitzan zehar, Pessoak sormenezko irteerarik garrantzitsuenak aldizkarietan bakarrik agertu ziren, eta ingelesez Antinous (1918), Sonnets (1918) eta English Poems (1921) ingelesez eta ingelesez bilduma bakar bat argitaratu zituen.Mezua (1933). 1914an, bere lehenengo… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Federiko Krutwig Sagredo (Getxo, 1921 – Bilbo, 1998) «Hemen euskaraz egin behar dugu». Bere eskutik etorri zen lozorroan sarturik zegoen Euskaltzaindiaren berpiztea. Federiko Krutwig, familia oneko semea izaki, giro kultu batean hezi zen. Neskamearen gelako ohepean ondu zuen bere euskara, giro aristokratikoak gure hizkuntza batere estimatzen ez zuen garaian. Euskaltzaindiara hamazortzi urte zituela hurbildu zen, 26 zituen euskaltzain oso izendatu zutenean. Federiko germaniar gaztearen ahotik aditu behar izan zuten, «batua egina dago, Leizarragak batu zuen XVI. mendean. Batua lapurtera klasikoa da». Bestaldetik, ordukoa zuen bizitza guztian baztertu ez zuen helenismoaren aldeko apostua, euskara europar eta greziar kultura klasikoaz jantzi beharra… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
DANELE SARRIUGARTE MOCHALES (Elgoibar, 1989). Itzulpengintza eta Interpretazioan lizentziatua da EHU/UPVtik, Euskal Herriko pentsamendu kritikoari buruzko graduondokoa egin du UEUn eta Literatuaren Teoria eta Literatura Konparatuko masterra egiten dihardu Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan. Atzerriko unibertsitateetan ere eman ditu hainbat bolada, Alemanian eta AEBetan. Igartza literatur-sorkuntzarako beka irabazi zuen 2012ko irailean eta horren fruitua da bere lehen eleberria: Erraiak (Elkar, 2014). Horrez gain, ipuin bat du argitaratua Esku hori! (Txalaparta, 2012) bilduman. 2012an, halaber, elearazi itzulpengintzari buruzko bloga sortu zuen Garazi Arrularekin batera. Teorialari feministen hainbat artikulu itzuli ditu eta prentsan ere kolaboratzen du: bi hilean behin liburu-iruzkinak argitaratzen ditu Deian eta… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

UXUE ALBERDI (Elgoibar, Gipuzkoa, 1984).

Kazetaritzan lizentziatua, idazlea eta bertsolaria. Hainbat hedabidetan lan egin du erredaktore, artikulugile eta literatur irratsaioetako esatari gisa. Sorkuntza literariorako bi beka jaso zituen. Aulki bat elurretan (Elkar, 2007) ipuin-liburuaren eta Aulki-jokoa (Elkar, 2009) nobelaren egilea da (azken hau gazteleraz ere argitaratu zen 2011n). 2004tik hainbat sari jaso ditu ipuin eta bertso-paper lehiaketetan. Haur literaturan hainbat ipuin idatzi eta euskaratu ditu. Gaur egun literaturan eta bertsogintzan ari da.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Joxemari Carrere Zabala (Pasai Donibane, 1963). Ipuin kontalaria, aktorea eta kazetaria. Antzerkigintzan 16 urterekin hasita. Hainbat antzerki lanetan aktore lana, azkena Ez txakur, Ez otso, René de Obaldia-rena, 2006 urtean estreinatutakoa. Antzerki irakasle aritu izana UEU-ko udako ikastaroetan. Jardun nagusiena ipuin kontalariarena da. Orain arte bospasei ipuin ikuskari aurkeztu ditu. Ipuinak bereak zein herri tradiziotik moldatuak kontatzen ditu. Egungo gaiak ardatz hartuta burutzen ditu ikuskariak. Emakumea: Mingain haragia, ihesa: Kondoi bakoitzak bere istorioa dauka; kontalaritza tradizionala gaurkotzea: Izena duen guztia da; emakumeekiko bortizkeria: Bai ona nire emaztea! Emazteak jaten zituzten gizonen istorioak. Kontalari bezala iberiar penintsula osoan zein Latinoamerikan aurkeztu… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Eider Rodriguez (Errenteria, 1977) Euskal kondagintzako ahotsik originalenetako bat dugu. Konplexurik gabeko begirada ausart eta ziztatzailearen jabe, sekulako arreta eta interesa piztu ditu Rodriguezek irakurleengan zein kritikan bere ipuin-bildumen bidez. Eta handik gutxira gaur (Susa, 2004), Haragia (Susa, 2007) eta Katu jendea (Elkar, 2010) argitaratu ditu sorkuntzan, eta Itsasoa da bide bakarra. Sarrionandia irakurriz (Utriusque Vasconiae, 2014), ikerkuntzaren arloan, bere doktoretza-tesian oinarrituta. Irène Némirovskyren Le bal (1930, Dantzaldia, Txalaparta, 2006) eleberria euskaratu du, eta ediziogintzan ere aritua da Rodriguez. Gaur egun, Euskal Herriko Unibertsitatean ari da ikerlari eta irakasle. Hendaian (Lapurdi) bisitatu genuen abuztuan, oporretatik itzuli berritan, eta euskararen zein… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
PIER PAOLO PASOLINI Pasolini Bolognan, Italian, jaio zen 1922an. Zinema zuzendaria, olerkaria, idazlea eta intelektuala izan zen. Komunista, homosexuala eta sortzaile aparta, polemikoa eta bakarra munduan, majo harrotu zituen hautsak gerra ondorengo Italia katoliko eta kontserbadore hartan. 1975eko azaroaren 2an topatu zuten hilik, eraila. “Lekuko bat galdu dugu, lekuko ezberdin bat. Hein batean, bera erreakzio aktibo eta onuragarriak eragiten saiatu zen italiar gizartearen hilotzean. Bere ezberdintasunak probokazio onuragarrian zetzan…“. Hitz horiekin agurtu zuen Alberto Moravia idazle eta lagunak. Bere gaztaroaren zati bat Frioul izeneko herri batean igaro zuen, eta bertan ikusi zuen bazirela langileak eta jabeak, erasoak eta erosoak: “oraindik… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

Montserrat Caballe sopranoa hil da, 85 urterekin

Montserrat Caballe soprano kataluniarra hil da, bart, 85 urterekin.

Bartzelonako Sant Pau Ospitalean zegoen ingresatuta, irailaren erdialdetik, eta bertan hil da, gaixotasun baten ondorioz.

Les Corts (Bartzelona) herriko beilatokian egingo da sopranoaren aldeko hileta-ekitaldia, datorren astelehenean.

1933ko apirilaren 12an jaio zen Caballe, Bartzelonako Gracia auzoan, eta 11 urte zituela beka bat lortu zuen, Kataluniako Goi Mailako Musika Kontserbatorioan ikasketak hasteko.

50 urte baino gehiagoko ibilbide oparoan, ehunka opera eta kontzertu eskaini zituen mundu osoko antzoki nagusienetan.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Emakume bati eman diote Fisikako Nobel saria, 55 urtean lehen aldiz Ashkin, Mourou eta Strickland saritu dituzte, laser bidezko «argi erremintak» garatzeagatik Emakume bati eman diote Fisikako Nobel saria, 55 urtean lehen aldiz Ashkin, Mourou eta Strickland saritu dituzte, laser bidezko «argi erremintak» garatzeagatik Fisikako Nobel saria 1901. urtean eman zuten lehenengo aldiz. Ordutik, gizonezkoak izan dira nagusi irabazleen zerrendan, alde handiz. 117 urteotan, bi salbuespen besterik ez da izan: Marie Curie (1903an) eta Maria Goeppert-Mayer (1963an). Suediako Zientziaren Errege Akademiak, batez beste, 60 urtean behin saritu du emakumezko fisikari bat. Atzo heldu zen hirugarrena: Donna Strickland zientzialari kanadarrak jaso… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Agosti Xaho Lagarde (Atharratze, Zuberoa, 1811ko urriaren 10a – Baiona, Lapurdi, 1858ko urriaren 23a) Kazetaria, idazlea, hizkuntzalaria eta politikaria izan zen. Xahoren izen-deitura ofizialak, frantsesez, Joseph-Auguste Chaho ziren; berak J.-Augustin edo Augustin izenpetzen zuen erdaraz, eta Agosti euskaraz. Haren pentsamoldea, ezkerreko euskal nazionalismo baten lehen aurrekaritzat hartzen da. Erromantiko sutsua zen. Euskaldunen jatorriaren eta historiaren inguruko hainbat kontakizunen asmatzaile izan zen, hala nola Aitorren kondairarena. LANAK: Saiakera Azti-begia, Agosti Chaho Bassaburutarrak Ziberou herri maitiari Parisetik igorririk beste hanitchen aitzindari arguibidian goiz izarra (1834) Paroles d’un voyant (1834) (Jean Curutchetek berrargitaratua, Baiona, 1989, ISBN 2.904.348.352) Paroles d’un Biscaien aux libéraux de… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
BATX-1
Aiora Lores
Egilea
Aiora Lores
XABIER AMURIZA (1941) Etxano (gaur Amorebieta-Etxano). Orain Berrizen bizi da. 1965ean abade eginik, Gizaburuagan eta Amoroton jardun zuen. Bizkaiko Gogor abade-mugimenduko eragileetako bat izan zen. 1968tik hasi eta, hiru espetxealditan, zazpi urte preso egin zituen. 1979ko hauteskundeetan, Herri Batasunako zinegotzi izan zen Zornotzan eta, gero, Gasteizko parlamentari eta Batzar Nagusietako juntakide. Apaiz garaian, Euskaltzaindiak antolatzen zituen txapelketetako epai-mahaikide, gero, kartzelatik 1975ean atera ondoren, 1976an agertu zen ahots ederreko bertsolari zorrotz eta berrizale gisa. Euskal Herriko bertsolarien txapeldun izan zen 1980 eta 1982ko urteetan. Bere militantzia politikoaz gainera, idazle, kazetari, irakasle eta bertsolari lez daroa bizimodua. 25 urtean, Egin egunkarian kazetari… Gehiago irakurri »
Aiora Lores
Egilea
Aiora Lores
EUSKARALDIA AURKEZTU DUTE ONDARROANEuskaraldia euskararen erabilera suspertzeko ekimen bat da, eta, estreinakoz, Euskal Herri osoan batera egingo da. “Ez da jai bat, ezta epe motzeko kanpaina bat, luzera begirako ildo bat da: ariketa sozial erraldoi bat”. 11 egunez, azaroaren 23tik abenduaren 3ra, ahal denik -eta pertsona gehienek euskaraz berba egitea euskaraz ulertzen duen edonorekin, hoixe da egitasmoaren xedea. Euskaraz jakin arren, gaztelaniaz egiteko joera duten pertsonak aktibatu eta hizkuntza ohitura aldatzeko saiakera pertsonala eta kolektiboa da Euskaraldia.Honakoak dira Euskaraldiaren helburu zehatzak: hizkuntza ohiturei eragin eta gaztelaniaz egiteko inertziari aurre egitea, euskaldunek euskara gehiago erabiltzeko urratsak ematea, entitateak euskaraz aritzeko neurriak… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Uxue Alberdi Estibaritz Elgoibar, 1984. Kazetaritzan lizentziatu eta lan horretan hasi zen ikasketak amaitu aurretik han eta hemen: Elgoibarren astekarian, Euskadi Irratian, Berria egunkarian. EIEren Testuketan literatura irratsaioko esatari izan zen eta Hitzen Uberan EIEko literatur atariko sortzaile eta erredaktore da 2010etik Oier Guillanekin batera. Bertsolari, literatura tailerren irakasle, iritzi artikulugile, itzultzaile, letragile eta hainbat alorretan ari da lanean. 2003an hasi zen bertso paper lehiaketak irabazten, besteak beste Durangoko Julene Azpeitia saria jasoz. 2005ean lortutako Idazle gazteentzako Igartza bekari esker idatzi zuen lehen liburua: Aulki bat elurretan (Elkar, 2007). 2007an beste sorkuntza beka bati esker, Joseba Jaka Beka hain zuzen… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Danele Sarriugarte Mochales, (Elgoibar, 1989). Itzulpengintza eta Interpretazioan lizentziatua da EHU/UPVtik, Euskal Herriko pentsamendu kritikoari buruzko graduondokoa egin du UEUn eta Literatuaren Teoria eta Literatura Konparatuko masterra egiten dihardu Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan. Atzerriko unibertsitateetan ere eman ditu hainbat bolada, Alemanian eta AEBetan. Igartza literatur-sorkuntzarako beka irabazi zuen 2012ko irailean eta horren fruitua da bere lehen eleberria: Erraiak (Elkar, 2014). Horrez gain, ipuin bat du argitaratua Esku hori! (Txalaparta, 2012) bilduman. 2012an, halaber, elearazi itzulpengintzari buruzko bloga sortu zuen Garazi Arrularekin batera. Teorialari feministen hainbat artikulu itzuli ditu eta prentsan ere kolaboratzen du: bi hilean behin liburu-iruzkinak argitaratzen ditu Deian eta… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Anjel Lertxundi Esnal, (Orio,1948). Andu baserrian jaio zen eta hortik datorkio Andu ezizena. Donostiako Apaiztegian egin zituen ikasketak. Magisteritza (Donostian) eta Filosofia eta Letrak lizentziatura (Erroma eta Valentzia) ditu. Irakasle izan zen Zarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolan, eta bertako zuzendari lau urtez. Euskal Literaturaren eta Literatura Unibertsalaren irakasle Donostiako Elizbarrutiko Majisteritza Eskolan 1979-1989 urteetan. 1970ean argitaratu zuen lehen liburua: Hunik arrats artea, ipuin bilduma. Ordutik hona, etenik gabe joan da hazten bere literatur ekoizpena (ikusi bibliografia atalean). Bere literatur lanari dagokionez, harrezkero, nobelaz eta ipuin bildumaz gainera, artikulugintza, saiakera eta haur eta gazte literatura landu ditu. Kazetari ere ibilia da, Eginen… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Oier Aranzabal. Oier Aranzabal (Bilbo, 1988) musikari, kazetari eta kultur eragile euskalduna da. Bilbon jaio zen, eta bizitzaren lehen hiru urteak Madrilen bizi izan zen, baina ordutik aurrera Zarautzen hazi zen, eta zarauztartzat jotzen du bere burua[1]. 2017tik Aian du bizilekua. Musika alorrean Zarauzko Oihan Larrañaga eta Ander Zulaika lagunekin Garabi taldea sortu zuen 2009an. Hirukote hori, gehikuntza batzuekin, Lou Topet taldea bilakatu zen 2012an. Taldeko gitarrajolea eta ahotsa da Aranzabal. Kazetari gisa, erredaktore izan da Zuzeu agerkarian, eta 2017tik, erredkazioko koordinatzailea. Zarautz eta Donostiako Garoa liburutegiko Garoa Kultur Lab egitasmoko eragilea izana da. 2017an, Mikel Urdangarin musikariaren inguruko dokumental… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

UMEEN ARRANTZA LEHIAKETA EGINGO DUTE ZAPATUAN ONDARROAN //
Arrigorri itsas arrantza elkarteak antolatuta, XX. Umeen Arrantza Lehiaketa egingo dute zapatuan. Zubi Barritik hasi eta portuko muturreraino, 4 eta 14 urte bitarteko ume eta gazteek parte hartu ahalko dute lehiaketan. Hitzordua 14:00etan jarri dute udaletxeko plazan, eta antolatzaileek jarritako denbora tartean egin beharko dute arrantzan, beti ere, amuagaz.

wpDiscuz